Cwestiynau Cyffredin

Efallai bod gennych sawl cwestiwn ynghylch goroesi camdriniaeth rywiol. Isod rhoddir ystyriaeth i rai o’r cwestiynau mwyaf cyffredin. Wrth gwrs, bydd yr atebion i’r cwestiynau hyn yn wahanol ar gyfer pob un ohonom, fodd bynnag gallai’r atebion hyn roi rhywfaint o oleuni ichi. Efallai yr hoffech drafod mwy ar eich cwestiynau gyda’ch cynghorydd.

Pam fi?

Mae llawer o rai sy’n goroesi yn gofyn y cwestiwn hwn – pam fi? Pam y dewisodd y person oedd yn cam-drin fi i’w gam-drin? Yn aml maent yn canfod atebion drwy eu beio eu hunain;

  • Mae’n rhaid fy mod wedi bod yn fflyrtian
  • Mae’n rhaid fy mod i eisiau i’r peth ddigwydd
  • Mae’n rhaid ei fod wedi digwydd gan fy mod yn ddrwg
  • Mae’n rhaid fy mod wedi annog y sawl oedd yn cam-drin

Weithiau bydd y sawl sy’n cam-drin wedi cadarnhau meddyliau o’r fath drwy wneud sylwadau fel:

  • “Gan dy fod yn fflyrt bach rydw i’n rhoi beth wyt ti’n ei haeddu i ti”
  • “Rwyt ti’n union fel dy fam”
  • “Rwyt ti wedi bod yn gofyn am hyn”
  • “Rwyt ti’n ddrwg ac mae’n rhaid i mi dy gosbi”
  • “Rydw i’n gwybod dy fod ti’n hoffi hyn”
  • “Rwyt ti’n gwneud i mi wneud hyn”

Mae plentyn yn debygol o gredu beth mae’r oedolyn yn ei ddweud gan fod llawer o blant yn cael eu dysgu i gredu ac ymddiried mewn oedolion a pheidio â’u herio hyd yn oed os ydynt yn eu hamau. Mae syniadau fel hyn yn cadw’r goroeswr yn ddistaw ac yn peri iddo ei feio ei hun a chreu teimladau o euogrwydd, cywilydd a diffyg hunan barch.

Y gwir, bob tro, mewn sefyllfa o’r fath yw nad y plentyn sydd i’w feio. Waeth beth mae’r plentyn yn ei wneud neu ei ddweud, yr oedolyn sydd mewn safle o bŵer a chyfrifoldeb ac sy’n gwybod fod ymddygiad o’r fath yn annerbyniol. Pan fo plentyn yn cael ei gam-drin mae’n digwydd gan fod y plentyn yn ddigon anlwcus o fod ar ei ben ei hun yng nghwmni oedolyn sydd eisiau cam-drin plant yn rhywiol.

Mae llawer o rai sydd wedi goroesi yn meddwl eu bod wedi eu dewis yn arbennig i’w cam-drin. Yn aml, nid yw hyn yn wir. Nid yw rhai sy’n cam-drin fel arfer yn dewis un plentyn ‘arbennig’ i’w gam-drin ac yna stopio. Maent yn tueddu i gam-drin pan fyddant yn cael y cyfle. Fodd bynnag, oherwydd yr orfodaeth sy’n digwydd yn aml i sicrhau fod y plentyn yn cadw’r cam-drin yn gyfrinach, ceir sefyllfaoedd lle mae llawer o blant, weithiau brodyr a chwiorydd neu ffrindiau yn cael eu cam-drin heb i’r un ohonynt wybod fod yr un peth yn digwydd i’r lleill. Mae hyn yn fath hynod o bwerus o driniaeth a ddefnyddir i dawelu plant sy’n cael eu cam-drin yn rhywiol. Cofiwch, nid chi yw’r unig un ac mae’n annhebygol eich bod wedi cael eich dewis yn arbennig.

Pam gefais i fy ngham-drin gan nifer o wahanol bobl?

Mae llawer o rai sydd wedi goroesi cael eu cam-drin gan fwy nag un person yn aml yn teimlo mai eu bai hwy ydoedd ac mai rhywbeth amdanynt hwy oedd wedi achosi i hyn ddigwydd. Yn wir, mae hyn yn deimlad cyffredin iawn, ac mae llawer o blant a gafodd eu cam-drin gan un person wedi cael eu cam-drin yn ddiweddarach gan berson arall. Mae’r rhesymau am hyn yn syml i’w deall; pan yw plentyn yn cael ei gam-drin yn rhywiol, mae’r sawl sy’n cam-drin wedi gorfod treulio rhywfaint o amser yn goresgyn gwrthwynebiad y plentyn. Ar ôl cael ei gam-drin yn rhywiol mae plentyn yn cael ei adael yn ddi-rym a heb allu ei amddiffyn ei hun. Mae’n haws i’r cam-driniwr nesaf oresgyn gwrthwynebiad os yw plentyn yn amlwg wedi arfer ildio i ddymuniadau pobl eraill. Mae rhai plant yn teimlo mor ddiymadferth fel bo cam-drin yn dod yn sefyllfa ‘normal’ y maent yn teimlo fod rhaid iddynt ei dioddef er mwyn gallu goroesi.

Pam ydw i’n teimlo mai fy mai i oedd hyn?

Mae rhai sydd wedi goroesi yn aml yn credu ac yn teimlo mai eu bai hwy oedd hyn hyd yn oed pan fyddant yn tyfu’n oedolion. Fel y dywedwyd eisoes, nid yw byth yn fai ar y plant neu’r bobl ifanc. Fodd bynnag mae llawer o resymau pam y mae dioddefwyr yn tybio mai arnynt hwy mae’r bai.

  • Dywedodd y person oedd yn cam-drin wrth rai o’r dioddefwyr mai arnynt hwy oedd y bai.
  • Ar ôl dweud wrth rywun arall am y cam-drin cafodd rhai o’r dioddefwyr eu cosbi neu eu ceryddu neu eu cyhuddo o ddweud celwydd.
  • Gall negeseuon crefyddol neu ddiwylliannol awgrymu eu bod yn ddrwg neu’n gyfrifol am y ffaith eu bod wedi cael eu cam-drin.
  • Ni all rhai o’r unigolion sydd wedi goroesi dderbyn diymadferthedd dychrynllyd eu sefyllfa, ac er mwyn ailgydio mewn rhywfaint o bŵer maent yn credu eu bod yn ddrwg a’u bod yn rhannol gyfrifol am y sefyllfa. O leiaf, os ydynt yn ddrwg yna mae gobaith y gallant ddod yn dda a gwella pethau.
  • Roedd rhai o’r dioddefwyr sydd wedi goroesi yn mwynhau agosrwydd, cyffyrddiad,  sylw’r sawl oedd yn eu cam-drin ac efallai eu bod yn caru’r person hwnnw yn fawr iawn. Mae ar bob plentyn angen sylw, ac nid eich bai chi os dyma’r ffordd yr oeddech yn ceisio’r sylw hwnnw. Y sawl oedd yn cam-drin oedd i’w feio am gymryd mantais o angen plentyn am gariad a sylw
  • Er bod rhai o’r unigolion sydd wedi goroesi wedi teimlo poen a diffyg teimlad yn unig, roedd eraill wedi cael profiad o bleser rhywiol, cynnwrf ac efallai orgasm hyd yn oed. Mae’n bwysig cofio bod teimladau rhywiol yn rhywbeth naturiol a hyd yn oed oes oedd yn deimlad pleserus a’ch bod yn mwynhau’r teimladau hynny nid yw’n golygu eich bod yn gyfrifol mewn unrhyw ffordd.

Efallai eich bod yn deall erbyn hyn, waeth beth fo’r amgylchiadau, nid yw’r plentyn fyth i’w feio. Mae’n afresymol disgwyl i blant eu hamddiffyn eu hunain – maent yn tyfu, yn dysgu ac yn cael profiadau o’r byd. Cyfrifoldeb oedolion yw derbyn a pharchu hyn mewn plant a pheidio â chymryd mantais arno. Waeth beth fo’r oedran neu’r amgylchiadau nid oes fyth esgus dros gamdriniaeth rywiol. Hyd yn oed os yw merch bymtheg oed yn ei thaflu ei hun yn noeth ar oedolyn, ni ellir cyfiawnhau bod yr oedolyn hwnnw yn ymateb yn rhywiol iddi. Cyfrifoldeb yr oedolyn yn llwyr yw peidio ag ymddwyn yn rhywiol gyda phlant. Nid oes gan blant y pŵer na’r offer i’w hamddiffyn eu hunain ac o’r herwydd rhaid i oedolion eu diogelu, nid manteisio arnynt.

Pam na wnes i ddim dweud wrth neb?

Mae nifer o resymau pam nad yw plant yn dweud wrth neb am y gamdriniaeth rywiol – ar y pryd ac yn ddiweddarach.

  • Nid oes neb y gallant ddweud wrtho,  a’r sawl sy’n cam-drin sy’n gofalu am y plant, neu nid oes oedolion cyfrifol ar gael
  • Nid oes gan y plentyn/person ifanc eiriau i ddisgrifio’r hyn sy’n digwydd
  • Mae’r plentyn/person ifanc yn rhy ifanc i siarad
  • Nid oes cyfle i siarad yn unigol ag oedolyn y gellir ymddiried ynddo
  • Mae gofalwyr yn rhy brysur â’u problemau eu hunain ac nid ydynt yn gwrando
  • Mae’r plentyn/person ifanc yn ofni ei ofalwyr
  • Mae’r plentyn/person ifanc eisoes mewn sefyllfa lle mae’n amddiffyn y gofalwyr yn emosiynol
  • Nid oes gan y plentyn/person ifanc ofalwyr
  • Mae’r plentyn/person ifanc yn teimlo gormod o embaras a chywilydd i ddweud
  • Mae’r plentyn/person ifanc yn teimlo’n euog a chyfrifol
  • Mae’r plentyn/person ifanc yn ofni cael ei wrthod / ei adael / ei gosbi / neu y bydd rhywun yn peidio â’u caru
  • Mae’r plentyn/person ifanc yn ofni y bydd y sawl sy’n cam-drin yn cael ei garcharu
  • Mae’r plentyn/person ifanc yn ofni’r stigma os bydd pobl yn dod i wybod
  • Mae’r plentyn/person ifanc yn teimlo wedi drysu’n lân
  • Mae oedolyn ‘dibynadwy’ yn dweud wrth y plentyn/person ifanc fod rhaid cadw hyn yn gyfrinach